Vraag: Wat zijn eigenlijk ‘goede werken’?

Vraag:

Wat zijn nu eigenlijk ‘goede werken’? Als je gewone werk goed doet? Maar dat doen anderen toch ook. Is er dan wel verschil?

Reactie:

Bij ‘goede werken’ denken we vaak als eerste aan bepaalde daden. In de gereformeerde traditie zijn goede werken ook wat verdacht, omdat er snel het luchtje aan zit dat je er iets mee verdienen kunt.
In de catechismus is het ‘doen van goede werken’ in zondag 32 een omschrijving van het nieuwe leven, de christelijke levensstijl, de vrucht van de Geest. Het is synoniem voor onze levensheiliging, de vernieuwing door de Heilige Geest, het leven in dankbaarheid. Soms wordt hier zelfs de term ‘wedergeboorte’ voor gebruikt (NGB art. 24).
Kortom: het gaat bij ‘goede werken’ niet alleen om bepaalde goede daden. Het gaat om een christelijke stijl van leven. Dat merk je in je gewone werk. Doe je het biddend, vanuit een christelijke motivatie en op een goede manier? Ben je betrouwbaar, integer en geduldig? Dat hoort zeker bij je leven in goede werken. En dat ga je merken in concrete daden van naastenliefde.
Doen anderen dan hun werk niet goed? Natuurlijk wel! Erken dat ook van harte! Ze kunnen je zelfs tot voorbeeld zijn. Misschien is er helemaal geen verschil zichtbaar in het gedrag. Tegelijk komt hun levensstijl niet voort uit het nieuwe leven in Christus.
Maakt het veel uit of je verschil kunt zien? Ik vind het geen doel op zichzelf dat je verschil moet maken. Richt je erop dat Gods Geest je vervult en dat je nieuwe leven steeds meer doorwerkt in de praktijk.

Vraag: Mag je bidden om beloning voor je goede werken?

Vraag:

In Nehemia komt tot vier keer toe het gebed voor: ‘Heer, vergeet de goede daden niet, die ik heb gedaan.’ (5:19; 13:14, 22, 31) Maar zijn het wel goede werken, als je ze doet om ervoor beloond te worden? In de catechismus (H.C. v/a 91) staat dat je goede werken doet tot eer van God. Kun je dan om beloning vragen voor je goede werken?

Reactie:

Nehemia heeft zich zeer ingezet voor de herbouw van Jeruzalem en het herstel van de tempeldienst. Daarbij heeft hij kosten noch moeite gespaard. Ondanks zijn uitgaven heeft hij niets van het volk willen vragen. Hij bidt of God hem deze edelmoedigheid en inspanningen ten goede wil aanrekenen. Voor gereformeerde christenen klinkt dit wat vreemd in de oren. Alsof je pocht op jezelf. En zijn ook onze beste werken niet met zonde besmet (H.C. v/a 114)?

Hoe moet je dit gebed opvatten? Een paar opmerkingen:
a. Nehemia vraagt het aan God. Hij weet dat het niet vanzelfspreekt dat de Heer zijn inspanningen waardeert. Die waardering vloeit voort uit Gods genadige beslissing en niet omdat Nehemia er recht op zou hebben.
b. In de Bijbel wordt vaker een verband gelegd tussen werk en loon. Goede werken ontvangen beloning (Mat.5:10-12,46; 6:4; 10:22,32,41; 25:24,26 1 Kor.15:42v; 2 Kor.9:6; Gal.6:7; Openb.14:13). Deze beloning betreft nadrukkelijk niet de verzoening zelf, omdat die alleen op het werk van Christus berust.
c. Het is stimulerend om te weten dat goede werken niet vruchteloos zijn. De ‘beloning’ ervan blijkt soms al in dit leven door waardering van mensen en bevestiging van geloof (H.C. v/a 86).
d. Meegewogen dient te worden dat de inspanningen van Nehemia daadwerkelijk gericht zijn op de dienst aan de Heer. Hij oogst ook tegenwerking en bespotting. Maar hij vertrouwt erop dat de Heer ziet wat hij voor Hem doet.
e. ‘Laat het niet worden uitgewist’. Het beeld van een boek waarin de Heer de namen en daden van zijn kinderen noteert, komt in de Bijbel vaker voor: Ex.32:32; Ps.56:9; 87:6; Mal.3:16; Luk.10:20; Openb.20:12. Overigens is dit geen boekhouding met credit en debet, waarbij de balans de doorslag zou geven over de toekomst (zoals in de Islam wordt geleerd).